Phòng trị sâu hại, bệnh hại cho cây khổ qua

19/9/2007 * SÂU HẠI - Ruồi đục trái (Bactrocera cucurbitae): Ruồi có hình dạng và kích thước rất giống ruồi đục trái cây, nhưng chỉ gây hại trên các cây họ Bầu Bí. Ấu trùng là dòi có màu trắng ngà, đục thành đường hầm ngoằn ngèo bên trong trái làm trái thối vàng, rụng sớm. Nên thu gom tiêu diệt trái rụng xuống đất, cày phơi đất sau vụ hoặc cho nước ngập ruộng vài ngày để diệt nhộng. Phun ngừa ruồi bằng các thuốc Sherpa, Karate, Cyper-alpha, Cyperan. Nếu ruồi ở mật độ cao có thể dùng dấm pha với một ít đường và trộn với thuốc trừ sâu, xong đặt rải rác, 6 -10 m một bẩy. Cũng có thể dùng giấy báo, bao nilong để bao trái sau khi trái đậu 2 ngày. - Rầy lửa, bọ trỉ, bù lạch (Thrips sp.) - Thành trùng và ấu trùng rất nhỏ có màu trắng hơi vàng, sống tập trung trong đọt non hay mặt dưới lá non, chích hút nhựa cây làm cho đọt non bị xoăn lại. Bù lạch phát triển mạnh vào thời kỳ khô hạn, thiệt hại do bọ trĩ, bọ dưa có liên quan đến bệnh siêu trùng. Nên kiểm tra ruộng dưa thật kỹ để phát hiện sớm ấu trùng bù lạch. - Bù lạch có tính kháng thuốc rất cao, nên định kỳ 7-10 ngày/lần phun dầu khoáng DC-Tron plus (Caltex) sẽ giảm đáng kể sự tấn công của bù lạch; khi thấy mật số vài ba con trên một đọt non cần phun một trong các loại như Confidor 100SL, Admire 50EC, Danitol 10EC, Vertimec...0.5-1%o, cần thay đổi thuốc thường xuyên. - Rệp dưa, rầy nhớt (Aphis spp.) Còn được gọi là rầy mật, cả ấu trùng lẫn thành trùng đều rất nhỏ, dài độ 1-2mm, có màu vàng, sống thành đám đông ở mặt dưới lá non từ khi cây có 2 lá mầm đến khi thu hoạch, chích hút nhựa làm cho ngọn dây dưa chùn đọt và lá bị vàng. Rầy truyền các loại bệnh siêu vi khuẩn như khảm vàng. Chúng có rất nhiều thiên địch như bọ rùa, dòi, kiến, nhện nấm.. nên chỉ phun thuốc khi nào mật số quá cao ảnh hưởng đến năng suất. Phun các loại thuốc phổ biến như trừ bọ rầy dưa hoặc Trebon. - Sâu ăn lá (Diaphania indica) - Bướm nhỏ, màu nâu, khi đậu có hình tam giác màu trắng ở giữa cánh, hoạt động vào ban đêm và đẻ trứng rời rạc trên các đọt non. Trứng rất nhỏ, màu trắng, nở trong vòng 4-5 ngày. Sâu nhỏ, dài độ 8-10mm, màu xanh lục có sọc trắng đặc sắc ở giữa lưng, thường nhả tơ cuốn lá non lại và ở bên trong ăn lá hoặc cạp vỏ trái non. Sâu đủ lớn, độ 2 tuần làm nhộng trong lá khô. - Phun thuốc ngừa bằng các loại thuốc phổ biến trên đọt non và trái non khi có sâu xuất hiện rộ như thuốc trừ rệp dưa, bọ rầy dưa. * BỆNH HẠI - Bệnh đốm phấn, sương mai do nấm Pseudoperonospora cubensis. Lúc đầu, ở mặt trên lá vết bệnh nhỏ màu xanh nhạt, sau đó chuyển sang màu vàng nâu và giới hạn trong các gân phụ của lá, nên đốm bệnh có hình góc cạnh. Bên dưới ngay vết bệnh có lớp tơ nấm lúc đầu màu trắng sau đó chuyển sang màu vàng tím. Nhiều vết bệnh liên kết lại làm lá vàng, cây phát triển chậm, trái nhỏ kém chất lượng. Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện ẩm độ cao. Phun Curzat M-8, Mancozeb 80 WP, Copper-zinc, Zin 80WP, Benlate-C 50 WP hoặc Ridomil 25WP 1-2 % kết hợp tỉa bỏ lá già. - Bệnh thán thư do nấm Colletotrichum lagenarium: Bệnh gây hại trên hoa, cuống trái, trái non và cả trái chín. Vết bệnh trên trái có màu nâu tròn, lõm, khi bệnh nặng các vết này liên kết thành mảng to gây thối trái và làm trái rụng sớm. - Phun Manzate 200, Mancozeb 80WP, Antracol 70W, Curzate M8, Copper-B, Topsin-M, Benlat-C 50WP nồng độ 2-3%.

Kỹ thuật bảo quản trái dứa sau thu hoạch

25/9/2007 Trái thơm (trái khóm, trái Dứa) hiện là cây công nghiệp được trồng rất nhiều ở nước ta. Nhìn chung, do đặc tính của trái dứa nên khi thu muốn bảo quản được trái dứa lâu người trồng phải kết hợp chặt chẽ kĩ thuật thu hoạch và bảo quả trái dứa. Dưới đây xin giới thiệu kĩ thuật thu hoạch và bảo quản trái dứa. 1. Thu hoạch - Độ chín thu hoạch: Dứa xuất khẩu quả tươi khi thu hoạch vỏ quả đã chuyển từ màu xanh thẫm sang xanh nhạt, 2 hàng mắt phía cuống đã có kẽ vàng. Dứa cho chế biến công nghiệp có 1-3 hàng mắt phía cuống có màu vàng. - Kỹ thuật thu hái: Cắt quả kèm theo đoạn cuống dài 2-3 cm, vết cắt phẳng không làm quả bị dập, gãy cuống, gãy ngọn. Không thu hoạch vào ngày có mưa hoặc nắng gắt. Khi cần lấy chồi ngọn để trồng hoặc bỏ đi đều phải dùng dao cắt, không dược bẻ vì vết lõm vào quả sẽ gây mau thối quả. 2. Bảo quản - Bảo quản ở nơi sản xuất: Thu hoạch xong phải vận chuyển về nơi râm mát, sạch, không chất đống ngoài nắng hoặc mưa. - Bảo quản quả tươi xuất khẩu: Chọn quả lành, không bị dập, không có rệp sáp, vặt bỏ lá ở gốc quả, cắt bằng cuống cách gốc 2cm. Phân loại, đóng gói đưa vào kho mát, vận chuyển bằng xe lạnh có nhiệt độ 7-80C, ẩm độ 85-90%. Thời gian từ thu hoạch đến khi đưa vào kho mát không quá 24 giờ vào mùa Hè và 36 giờ vào mùa Xuân. - Bảo quản dứa chế biến công nghiệp: Thu hoạch xong, phân loại sơ bộ, chọn quả lành lặn đưa vào kho mát có nhiệt độ 10-120C đối với dứa còn xanh, 7-80C đối với dứa bắt đầu chín, ẩm độ trong kho 85-90% có thể bảo quản được 2-3 tuần.

Diệt trừ bọ hại trên cây na

3/10/2007 Đầu mùa mưa hàng năm, khi vườn cây na (mãng cầu) bắt đầu ra hoa, thì lại xuất hiện một loại bọ cánh cứng rất nhỏ, màu nâu đen cắn phá chùm hoa... Con bọ đục bông (hoa) còn được gọi là bọ vòi voi thuộc bộ cánh cứng Coleoptera. Bọ trưởng thành hình bầu dục màu nâu xám dài khoảng 5mm, đầu của bọ đục bông kéo dài ra phía trước như vòi voi, miệng nhai ở cuối vòi. Sâu non màu trắng sữa có đầu màu nâu. Bọ trưởng thành hoạt động chủ yếu vào ban ngày, thường tập trung phía trong các cánh hoa và đẻ trứng luôn trong đó. Bọ trưởng thành và bọ non đều cắn phá cánh hoa, chúng tấn công từ khi hoa mới nở. Trong 1 hoa thường có rất nhiều bọ sinh sống và phá hại làm hoa bị khô đen và tất nhiên những hoa này sẽ không thể đậu trái. Bọ đục bông là đối tượng gây hại rất quan trọng ở các vùng trồng na (đặc biệt là tỉnh Tây Ninh và Bà Rịa - Vũng Tàu), chúng thường xuất hiện và gây hại mạnh từ đầu đến giữa mùa mưa khi hoa bắt đầu ra rộ, bọ đục bông có thể xuất hiện và gây hại trên 80% số cây trong vườn và đến 80 % số hoa trên cây. Để phòng trừ loại bọ này mà không phải sử dụng thuốc trừ sâu vì sợ ảnh hưởng đến khả năng thụ phấn của hoa, một số bà con trồng na ở Tây Ninh đã bắt giết bọ bằng tay hoặc ngắt cánh hoa để hạn chế sự tập trung gây hại của bọ. Tuy nhiên, biện pháp này rất tốn công và cũng dễ làm xây xát bầu nhụy (điều này có tác động xấu đến khả năng thụ phấn và đậu trái sau này) nên biện pháp phun thuốc trừ sâu có tính xông hơi mạnh và độ nhũ dầu thấp, nhằm tiêu diệt và xua đuổi bọ đục bông mà không làm ảnh hưởng đến hoa, hiện là phương pháp được nhiều bà con chọn lựa. Để kiểm chứng lại thông tin này, khảo nghiệm việc phun thuốc trừ sâu lên cây na trong thời kỳ ra hoa rộ ở địa bàn Thị xã Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh đã được tiến hành. Loại thuốc được dùng là Sago-super 20EC (thuốc có tính xông hơi mạnh nhưng lại dễ phân hủy trong thời gian ngắn). Liều lượng sử dụng là 20 - 25 ml pha trong bình 8 lít nước (hoặc pha 450 - 500 ml thuốc Sago-super 20EC cho thùng phuy 200 lít nước), phun đều lên tán cây vào lúc sáng sớm. Hiệu quả của thuốc Sago-super 20EC đã mang lại kết quả rất khả quan là: Tiêu diệt và xua đuổi trên 85% bọ đục bông trong vườn mãng cầu, thời gian tái xuất hiện trở lại trong vườn khoảng 15 ngày (do bọ đục bông di chuyển đến từ những vườn mãng cầu ở xung quanh). Như vậy, nếu xử lý thuốc đồng loạt các vườn mãng cầu trong cùng 1 khu vực thì thời gian tái xuất hiện trở lại của bọ đục bông sẽ rất lâu. Phun Sago-super 20EC với nồng độ 0,25 -0,3% (tức là khoảng 20 - 25 ml trong bình 8 lít nước) như trên sẽ không ảnh hưởng đến khả năng đậu trái của cây na. Tuy nhiên cần lưu ý không được tăng liều lượng khi phun (pha từ 30 ml thuốc trở lên trong bình 8 lít nước) vì có khả năng gây đốm trên hoa. Nên xử lý thuốc 2 lần trong thời gian cây na ra hoa (lần 1: Phun thuốc vào lúc cây bắt đầu ra hoa, lần 2: Cách lần thứ nhất từ 10 - 15 ngày). Chỉ nên phun thuốc vào sáng sớm hoặc chiều mát (không được phun thuốc vào buổi trưa nắng).

Phương pháp phòng trị bệnh trên một số cây rau ăn quả

9/10/2007 Dưới đây là cách phòng trừ một số bệnh trên cây rau ăn quả thường gặp là dưa leo, cà chua, đậu côve. 1. Đốm lá đậu côve: Những đốm lá màu nâu đen trên lá là do một số nấm bệnh trên cây đậu rau (như đậu côve, đậu đũa....) gây ra. Nếu quan sát thấy trên lá vết bệnh có hình tròn, màu nâu và trên mặt vết bệnh có những hạt bào tử màu đen, trên thân và trái cũng có vết bệnh hình tròn màu nâu sẫm, hơi lõm xuống, trên đó cũng có các hạt màu đen, vết bệnh không có vòng đồng tâm thì là do nấm Ascochyta pisi gây ra. Còn nếu quan sát thấy vết bệnh là những đốm nhỏ ở hai mặt lá, màu nâu tím, về sau lớn dần, đường kính 2-3mm, trên mặt có lớp bụi phấn mịn màu xanh xám hoặc nâu đen, lá bị bệnh nặng sẽ vàng khô và sớm rụng chỉ còn lại 2-3 lá non trên ngọn và quả non. Vết bệnh cũng không có vòng đồng tâm và không bị thủng lỗ... thì tác nhân là do nấm gây bệnh đốm nâu Cercospora cruenta. Bà con có thể áp dụng các biện pháp phòng trừ gần như nhau: - Thu dọn tàn dư cây trồng sau thu hoạch. - Sau thu hoạch cày đất sớm, vùi sâu lớp đất mặt xuống dưới. - Gieo trồng mật độ vừa phải cho vườn thông thoáng. - Phun các thuốc gốc đồng, hoặc các thuốc Dipomate, Carbenzim, Hexin, Thio-M,.... - Bón phân cân đối NPK, chú ý bón kali. - Ngắt bỏ quả và lá bị bệnh đem tiêu hủy triệt để tránh lây lan mầm bệnh, không sử dụng hạt của vụ trước đã nhiễm bệnh làm giống cho vụ sau. 2. Đốm lá dưa leo: Một số tác nhân vi sinh vật gây ra hiện tượng đốm lá dưa leo là các nấm Pseudopperonospora sp gây bệnh sương mai, nấm Colletotrichum sp gây bệnh thán thư, vi khuẩn Xanthomonas gây đốm lá. Các bệnh này chủ yếu cũng gây hại nặng vào mùa mưa và cũng thường phát sinh gây hại đầu tiên trên lá. Bệnh sương mai và thán thư lúc mới phát sinh có vết bệnh khá giống nhau đó là các đốm nhỏ màu vàng nhưng sau đó khi các vết bệnh này lớn lên thì có vài điểm khác biệt. Bệnh sương mai thì các đốm có màu nâu, hình đa giác có góc cạnh rất rõ, nếu quan sát kỹ thì mặt dưới lá chỗ vết bệnh có lớp tơ nấm màu trắng hoặc vàng nhạt, vết bệnh già rất dòn và dễ vỡ (lá bị thủng lỗ chỗ), bệnh xuất hiện ở các lá vàng phía dưới rồi lan dần lên, lá bệnh khô vàng và rụng đi, trên cây chỉ còn lại lá non. Bệnh thán thư thì khi vết bệnh phát triển to ra sẽ có màu nâu và quanh vết bệnh có các vòng tròn đồng tâm màu nâu sẫm và khi vết bệnh khô thì lá cũng bị rách vỡ...Đối với bệnh vi khuẩn, vết bệnh có vẻ hơi ướt, lúc đầu cũng màu vàng nhưng sau đó chuyển sang màu trắng bạc và có lỗ thủng ở giữa. Đối với hai bệnh do tác nhân là nấm như bệnh sương mai và thán thư thì có thể áp dụng các biện pháp cơ bản như nhau là: - Sau khi thu hoạch dọn sạch tàn dư cây trồng, có điều kiện nên ngâm nước ruộng một thời gian để diệt nấm. - Nếu vụ trước ruộng bị hại nặng, nên luân canh cây khác trong 1 năm. - Trồng mật độ vừa phải, không bón nhiều phân đạm. - Ngắt bỏ bớt các lá già và lá bị bệnh, dùng màng nilon phủ đất, không để lá tiếp xúc với mặt đất. - Khi cây dưa có 3-4 lá thật, dùng các thuốc gốc đồng như Copforce Blue, Dosay hay các thuốc Zin, Zineb Bul,.. phun phòng bệnh 2-3 lần cách nhau khoảng 10 ngày. Khi bệnh mới phát sinh cũng dùng các thuốc gốc đồng như trên hoặc các thuốc Dipomate, Thio-M, Mexyl –MZ, Carbenzim phun đẫm tán lá và cả gốc cây dưa. - Không dùng hạt ở quả bị bệnh để làm giống. Riêng đối với bệnh vi khuẩn, cần chú ý thêm các yêu cầu sau: - Xử lý hạt giống trong dung dịch thuốc gốc đồng từ 5-10 phút. - Khi bệnh mới phát sinh phun các thuốc gốc đồng hoặc các thuốc như Hỏa Tiễn, Saipan. 3. Xoăn lá cà chua: Bệnh có thể xuất hiện ngay từ khi cây còn nhỏ đến tận lúc thu hoạch, nhưng phổ biến nhất là từ lúc cây bắt đầu ra hoa. Nguyên nhân là do một trong các loại virus tấn công gây hại cây cà chua ở vùng nhiệt đới như CMV, ToMV, TSWV, CTV,... Các loại virus này phải nhờ côn trùng làm môi giới để lây lan từ cây này sang cây khác mà cụ thể ở đây là một loài bọ phấn. Mật độ bọ phấn càng cao thì tỉ lệ cây bị xoăn lá càng nhiều. Bệnh này không lan truyền qua đất hoặc hạt giống. Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết khô ráo, nắng nhiều mưa ít. Đối với bệnh có tác nhân do virus thì thường không có thuốc trị, mà chỉ có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa như: - Dùng giống kháng bệnh. - Vệ sinh đồng ruộng, bón phân cân đối, không bón nhiều đạm. - Không trồng cà chua gần ruộng trồng khoai tây, bầu bí. - Nhổ bỏ cây bị bệnh đưa xa ruộng để tiêu hủy. - Phun thuốc trừ bọ phấn ngay từ trong vườn ươm và ngoài đồng.

Phòng trừ bệnh Panama cho chuối

9/10/2007 Bệnh héo rũ Panama của chuối do nấm Fusarium oxysporumf sp.cubense gây ra. Bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn tăng trưởng nào của cây.Đây là một loại bệnh ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng của chuối. Triệu chứng: Cây chuối bị nhiễm bệnh Panama thường có hiện tượng vàng từ lá già bên dưới sau lan dần lên các lá non. Triệu chứng vàng phát triển từ bìa lá và lan vào hướng gân lá. Lá bị bệnh thường héo, cuống gãy và lá treo trên thân giả, đôi khi cuống lá cũng bị gãy ở phần giữa phiến lá. Trên các lá già bị héo khô quanh thân giả, chỉ còn một số lá đọt xanh và mọc thẳng, các lá đọt này có màu xanh nhạt hay hơi vàng hoặc bị méo mó, nhăn nheo, cuối cùng bị héo úa. Cây bệnh chết nhưng thân không ngã đổ, các bẹ ngoài bị nứt dọc, các chồi con vẫn phát triển chung quanh nhưng sau đó cũng bị héo rụi. Cắt ngang thân giả sẽ thấy các bó mạch bị đổi màu nâu vàng, cắt ngang thân thật (củ chuối) các mạch có màu đỏ nâu và bốc mùi hôi. Nấm bệnh lưu tồn trong đất và các cây bệnh. Nấm có thể sống hoại sinh trong củ chuối và các bộ phận khác một thời gian dài, lây lan chủ yếu theo cây chuối con và đất có mang mầm bệnh. Nấm bệnh xâm nhập chủ yếu qua chóp rễ hoặc qua vết thương ở rễ. Sau khi xâm nhập, nấm sẽ phát triển trong mạch mọc làm cho cây bị vàng héo. Bệnh thường gây hại nặng trên chuối xiêm, chuối dong. Biện pháp phòng: - Nên chọn đất có độ pH hoà và hơi kiềm để trồng chuối. - Không dùng chuối con ở các vườn bị bệnh làm giống, gọt sạch rễ và đất ở gốc trước khi trồng. - Nên bón vôi vào các hố trồng, có thể nhúng gốc chuối con vào dung dịch Bordeaux hay các thuốc gốc đồng như: Funguran, COC 85, Kocide... - Khi phát hiện cây bệnh nên đào bỏ các gốc bệnh và rải vôi khử đất. - Nếu vườn chuyên canh chuối mà bị bệnh nặng nên ngưng canh tác, cho ngập nước từ 2-3 tháng để diệt mầm bệnh. - Tưới thuốc vào đất ở các vườn chuối con bằng các loại thuốc như Bendazol 50WP, Viben 50BTN, Fudazole 50WP... - Vườn bị bệnh nặng nên đổi trồng các giống chuối khác không mắc bệnh như chuối cau, chuối cơm, chuối già hương...

Công nghệ bảo quản trái dừa tươi từ 4-6 tuần

5/11/2007 Viện Nghiên cứu dầu và Cây có dầu (TP. Hồ Chí Minh) vừa nghiên cứu thực hiện thành công việc bảo quản trái dừa tươi 4-6 tuần mà vẫn giữ nguyên được chất lượng tự nhiên (màu sắc bên ngoài vẫn trắng, không bị hóa nâu), mở ra triển vọng xuất khẩu dừa tươi. Viện đã khảo sát và phát hiện chất metabisulfit natri - loại hóa chất được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm - có thể dùng để xử lý bề mặt bên ngoài gáo dừa (dừa đã bóc lớp vỏ bên ngoài). Với liều lượng sử dụng và thời gian xử lý thích hợp, metabisulfit natri chỉ tồn tại bên ngoài vỏ quả dừa, vừa có tác dụng làm trắng vừa có khả năng tiêu diệt vi sinh vật bên ngoài gáo dừa. Do hóa chất không ngấm vào bên trong, cơm và nước dừa giữ được tính tự nhiên. Sau đó, quả dừa được bao bọc bằng một màng bao (chuyên dùng bảo quản trái cây) và bảo quản ở khoảng 5 độ C.

Bọ trĩ hại dưa hấu

6/11/2007 Bọ trĩ (tên khoa học là Thrips palmi), nông dân còn gọi là bù lạch, rầy lửa là một đối tượng sâu hại nguy hiểm nhất trên dưa hấu, gây hại nặng từ giai đoạn cây con đến ra hoa, đậu trái. Bọ trưởng thành và bọ non cơ thể rất nhỏ, dài khoảng 1mm. Bọ trưởng thành màu vàng nhạt hay vàng đậm, cánh là những sợi tơ mảnh, cuối bụng thon. Bọ non không cánh, hình dạng giống trưởng thành, màu xanh vàng nhạt. Bọ trưởng thành và bọ non đều sống tập trung ở đọt non hay mặt dưới lá non. Bọ trưởng thành di chuyển nhanh, đẻ trứng trong mô mặt dưới lá. Bọ trĩ hút nhựa làm đọt và lá non xoăn lại, có nhiều đốm nhỏ màu vàng nhạt. Mật độ cao làm cây cằn cỗi không phát triển được, đọt dưa chùn lại, lá vàng và khô, hoa rụng, không đậu trái hoặc trái không lớn. Bọ trĩ gây hại nặng làm đọt non sượng, ngóc đầu lên cao, hiện tượng này nông dân gọi là dưa "đầu lân". Bọ trĩ cũng là môi giới lan truyền bệnh khảm cho cây dưa. Bọ trĩ phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng và khô, có sức đề kháng thuốc cao và mau quen thuốc. Gặp điều kiện thích hợp, bọ trĩ phát triển rất nhanh, dễ gây thành dịch, ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và năng suất dưa hấu. Vòng đời bọ trĩ tương đối ngắn, trung bình 15-18 ngày. Phòng trừ: - Đốt các tàn dư thực vật. - Chăm sóc cho cây dưa hấu sinh trưởng tốt để hạn chế tác hại của bọ trĩ. - Phun thuốc kỹ vào đọt non cây dưa vào lúc chiều mát, nên phun đồng loạt cả cánh đồng dưa: + Oncol 25WP : 20 g/bình 8 lít nước ; Oncol 20EC : 25 ml/bình 8 lít + Mospilan 3 EC : 10 ml/bình 8 lít ; Mospilan 20SP : 2,5 g/bình 16 lít + Lannate 40SP : 12-24 g/bình 8 lít.

Cách diệt sâu Bore hại cam quýt đơn giản

20/4/2008 Các cây trong họ cam quýt như cam, chanh, quýt, bưởi, bòng... có rất nhiều loại sâu bệnh gây hại, trong đó có nhóm sâu đục cành, đục thân, đục gốc hay còn gọi là sâu Bore là nhóm nguy hiểm nhất. Mức độ lây lan của nhóm này rất nhanh, có sức tàn phá ghê gớm, có thể dẫn đến huỷ diệt cả vùng cây lớn nhưng rất khó phòng trị vì chúng nằm sâu bên trong cành, thân, gốc cây thuốc hóa học không thể thấm vào bên trong được vì vậy việc phun thuốc trừ sâu hóa học hoàn toàn không có hiệu quả. Trên cơ sở nghiên cứu, tìm hiểu qui luật phát sinh, phát triển của từng loài, KS. Lê Đức Phát, cán bộ kỹ thuật đội Sao Đỏ, Nông trường Thống Nhất, Thanh Hóa đã có một số biện pháp diệt trừ nhóm sâu hại nguy hiểm này bằng các biện pháp thủ công đơn giản, rẻ tiền nhưng rất hiệu quả. Sáng kiến này được nhân rộng ra toàn đội Sao Đỏ và nhiều nơi tham quan học tập làm theo. Nhờ các biện pháp thủ công này mà nhiều vườn cam quýt đã được cứu thoát khỏi sự hủy diệt của sâu Bore. Theo anh Phát thì nhóm sâu Bore chủ yếu có 3 loại: sâu đục cành, sâu đục thân và sâu đục gốc. - Sâu đục cành có tên khoa học là Chelidonium argentatum Dalm, là sâu non của con xén tóc màu xanh nên gọi là xén tóc xanh. Xén tóc xanh thường đẻ trứng vào tháng 5-6 trên các nách lá ngọn cành tăm. Sau 10-12 ngày sâu non nở và bắt đầu gặm vỏ cành để sống, đục phá từ cành nhỏ đến cành lớn và cả thân cây. Từ 8 đến 9 tháng sau, sâu non đục đến cành cấp 1 hoặc cành cấp 2, thậm chí có thể tới thân, tuỳ theo độ dài của cành. Thông thường tập trung là cành cấp 1, sâu non làm một buồng hoá nhộng bằng cách dùng mùn cưa và chất bài tiết vít đường đục lại rồi đục một lỗ ra ngoài, chừa lại vỏ cành để làm cửa vũ hoá sau này. Khoảng tháng 2, tháng 3, sâu non hoá nhộng, tới tháng 4, tháng 5 thì vũ hoá thành con xén tóc xanh bay ra. Vòng đời của sâu là một năm.Trên một thân cây có thể bị hàng chục con sâu đục cành và nếu 2-3 năm liền bị hại thì cây sẽ chết. - Sâu đục thân có tên khoa học là Nadezhdiella cantori Hope, là sâu non của con xén tóc màu nâu nên gọi là xén tóc nâu. Xén tóc nâu thích nơi râm mát, ban ngày ẩn nấp, ban đêm thường tìm đến đẻ trứng vào những kẽ nứt, những chỗ gồ ghề ở thân cây cách mặt đất từ 0,3 đến 1 m. Trong các tháng 5-6-7, sau khi đẻ, 6-12 ngày trứng nở. Sâu non nở ra chui vào vỏ và phá hoại phần gỗ từ 22 đến 24 tháng, tạo thành những đường đục ngoằn ngoèo không theo qui luật dọc theo thân cây. Sâu non nghỉ đông 2 lần vào khoảng tháng 12 và tháng 1. Sâu hoá nhộng vào khoảng tháng 2 và vũ hoá thành xén tóc nâu vào tháng 3 và tháng 4. Vòng đời của sâu đục thân kéo dài từ 2,5 đến 3 năm. -Sâu đục gốc có tên khoa học là Anoplophora chinensis Forster, còn gọi là xén tóc sao hay xén tóc hoa vì trên toàn thân màu đen của con bọ trưởng thành cánh cứng này có điểm khoảng 30 chấm trắng. Con trưởng thành thường ăn bổ sung bằng các phần non của cây, đặc biệt là rễ non trước khi đẻ trứng vào tháng 5, tháng 6, vũ hoá vào tháng 5-6. Trước khi đẻ, xén tóc sao cắn vào gốc cây một vết hình chữ T ngược rồi đẻ trứng vào đó. Sau 6-12 ngày thì trứng nở, sâu non di chuyển xuống phía dưới gốc, phá hại phần gốc, rễ cây tiếp giáp với thân. Đầu tiên sâu hại vỏ, sau đó đục vào bên trong phần gỗ. Nhiều khi sâu đục cả những rễ to làm cho cây héo toàn bộ, rụng lá và chết. Sâu non phá hại trong 2-3 tháng thì nghỉ đông ở gốc cây. Đến tháng 3, tháng 4 năm sau thì hoá nhộng, tháng 5-6 vũ hoá. Vòng đời của xén tóc sao là một năm. Biện pháp phòng trừ -Với sâu trưởng thành: Dùng vợt hoặc bắt bằng tay đối với cả 3 loại xén tóc trong thời gian con trưởng thành vũ hoá và đẻ trứng từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm. -Diệt sâu non bằng cách bẻ cành non bị héo (đối với sâu đục cành) vào các tháng 5, 6, 7. Những cành con bị sâu tiện một vòng tròn quanh vỏ sau vài ngày thường bị héo. Khi lá mới chớm héo, còn màu xanh nhưng mép lá hơi uốn cong, dùng sào dài có chạc khẽ vặn, cành sâu sẽ gãy dễ dàng, sâu sẽ rơi ra và chết. Nếu cành đã héo khô thì sâu non đã đục trở xuống phía dưới vòng tròn. Có thể cắt hoặc bẻ xuống dưới một đoạn cũng có thể loại bỏ được sâu non. Kinh nghiệm nhiều gia đình cho thấy biện pháp bẻ cành héo triệt để có thể hạn chế được sự gây hại của sâu trên 90%. Với các con sâu non đã đục vào trong cành lớn, thân cây hoặc gốc cây thì có thể dùng một sợi dây thép nhỏ và cứng như dây phanh xe đạp để làm thành cái móc nhọn như lưỡi câu, luồn vào trong để ngoáy và kéo sâu non qua các lỗ đùn phân và mạt cưa trên thân, cành và gốc cây. -Quét thuốc: Sau khi thu hoạch quả, quét vôi hoặc Boóc-đô (pha tỉ lệ: 1 phần CuSO4 + 1 phần vôi tôi + 20 phần nước) vào gốc cây, thân cây từ 1m trở xuống để phòng các loại nấm bệnh và hạn chế việc đẻ trứng của các loại xén tóc.

Chống rụng quả sinh lý cho nhãn, vải

13/5/2008 Trung và hạ tuần tháng 5, cây vải thường có đợt rụng quả sinh lý. Để hạn chế hiện tượng bất lợi này bà con cần áp dụng một số biện pháp kỹ thuật sau. Tưới nước đủ ẩm cho vải: Giai đoạn này quả đang lớn nhanh, đảm bảo độ ẩm 70-75% độ ẩm đất ít nhất xung quanh tán vải. Nếu trời không mưa cần tưới đủ ẩm 10-15ngày/lần. Nếu gặp khô hạn, các loại phân khoáng, phân trung vi lượng hoà tan chậm, rễ cây hút dinh dưỡng rất khó khăn. Cây thiếu nước, thiếu dinh dưỡng sẽ sinh ra tầng rời ở cuống quả, gây rụng quả sinh lý. Cung cấp đủ dinh dưỡng: Thời kỳ này vải cần rất nhiều dinh dưỡng đặc biệt là kali để tổng hợp và vận chuyển chất hữu cơ về quả. Việc cung cấp phân khoáng hợp lý cho vải cần căn cứ vào tuổi của cây vải, mức độ sai của quả và chế độ dinh dưỡng của cây biểu hiện qua màu sắc của tán lá. Lá có màu xanh đen biểu hiện cây thừa đạm cần bón thêm phân kali cho vải. Liều lượng 1-5kg/cây, bón dưới hình chiếu của tán lá, bón thành 4hốc quanh tán cây, bón sâu 7-10cm. Lá có màu xanh nhạt, xanh vàng bón phân NPK (12:5:10) hoặc đạm : kali tỷ lệ 1:1. Liều lượng: 2-5kg NPK hoặc 0,5-2kg đạm ure + 0,5-2kg kali clorua. Lá có màu xanh trung bình (xanh màu lá chuối bánh tẻ). Bón phân với tỷ lệ 1đạm : 2kali. Liều lượng 0,5-2kg đạm ure + 1-4kg kali clorua. Bón phân dưới hình chiếu của tán cây. Bón theo hốc, 4 hốc cách đều 4 hướng cây, độ sâu bón phân 10cm. Tốt nhất dùng sản phẩm vườn sinh thái + gói bám dính phun cho vải, nhãn 10-15ngày/lần khắc phục hiện tượng rụng quả non, tăng 20-30% năng suất, quả nhãn, vải to, ngoại hình đẹp, ăn thơm, ngọt hơn. Có thể phun chế phẩm: A-H503, Atonic hoặc K-H502 + Multy-K + chất bám dính cho vải 10-15ngày/lần, vào thời kỳ này cũng làm giảm quá trình rụng quả sinh lý, tăng năng suất chất lượng quả vải cuối vụ. Phòng trừ tốt một số sâu bệnh chính: Phun thuốc trừ sâu chứa hoạt chất Fipronil (Regent 800WG, Rigell 800WG, Tango 800WG, Rhironil 800WG…) nồng độ 1,5g/20lít nước hoặc nhóm hoạt chất sinh học Abamectin (Actamec 20EC: Shepatin 36EC, Silsau 3,6EC…) 10ml/15lít nước phun ướt tán cây lúc quả lớn bằng hạt đậu có tác dụng trừ các loại sâu hại như: Sâu đục cuống quả, nhện lông nhung, bọ xít… Bệnh sương mai, thán thư làm thối và rụng quả non tốt nhất dùng hai loại thuốc nội hấp: Amistar 250EC hoặc hỗn hợp: Aliette 80WP + Bavistin 70FL hoặc thuốc Ridomin gold 72WP + Carbenzim 50WP, phun khoảng 1-2 lần, mỗi lần cách nhau 15-20 ngày. Các loại thuốc nội hấp này sau khi phun 4-5 giờ thuốc được cây hấp thụ, lưu dẫn trong thân, lá có tác dụng phòng trừ bệnh thời gian dài 10-15 ngày, không sợ nước mưa rửa trôi.

Cho chanh ra trái nghịch mùa

14/5/2008 Trong điều kiện bình thường của thời tiết Nam bộ cây chanh thường ra hoa đồng loạt từ tháng 11 đến tháng 1 âm lịch của năm sau và cho thu trái vào tháng 5 - 6 âm. Do thu hoạch rộ nên giá chanh rất rẻ, có khi chỉ 500-600 đ/kg. Trong khi vào dịp tết Nguyên đán, mùa khô nắng nóng, nhu cầu nước giải khát rất nhiều mà chanh lại ít, lúc này giá chanh rất cao từ 7.000-8.000 đ/kg, có năm 12.000-13.000 đ/kg. Để có chanh bán vào lúc giá cao, anh Ba Diệp, hội viên CLB Khuyến nông xã Trung An, Tp. Mỹ Tho (Tiền Giang) đã tìm cách xử lý như sau: Vào tháng 5-6 âm lịch hái bỏ tất cả trái trên cây. Xới nhẹ đất xung quanh gốc và bơm nước ra khỏi mương vườn, ngưng tưới nước 10-15 ngày. Sau đó dùng hỗn hợp phân bón theo tỷ lệ cứ 5 phần urea thì dùng10 phần super lân và 2 phần kali trộn đều, rải cho mỗi cây (3-5 năm tuổi) 0,5 kg hỗn hợp này, bón xong tưới nước giữ ẩm cho đất thường xuyên. Sau lần bón này cứ mỗi tháng lại bón bổ sung một đợt với lượng 0,8 kg NPK (loại 16-16-8) hòa với nước tưới cho một cây. Sau khi bón phân lần đầu khoảng 20 ngày thì cây chanh nhú đọt non và nụ hoa, cây sẽ nở hoa kết trái và cho thu hái trái vào dịp tết Nguyên đán. Làm cách này nếu chăm sóc tốt cây chanh vẫn cho năng suất tương đương với vụ chính. Từ khi cây nhú đọt non và nụ hoa cần kiểm tra vườn chanh thường xuyên để kịp thời phát hiện và phun thuốc diệt trừ sâu vẽ bùa, rệp, sâu xanh ăn lá. Định kỳ 15 ngày một lần xịt thuốc Kasuran để ngừa bệnh ghẻ trái và xì mủ. Khi mùa mưa chấm dứt phải tưới nước thường xuyên để giữ ẩm cho đất, vì khi cây đang mang trái rất cần nước.

Quy trình công nghệ bảo quản rau quả tươi xuất khẩu

12/6/2008 Vừa qua Sở Khoa học Công nghệ Lâm Đồng phối hợp với Hiệp hội rau quả Đà Lạt thực hiện thành công đề tài "Nghiên cứu hoàn thiện công nghệ bảo quản rau quả tươi xuất khẩu". Dưới đây là công nghệ bảo quản một số loại rau xuất khẩu phổ biến của Việt Nam. Qui trình bảo quản cải bắp, cải thảo Sản phẩm trước tiên được chần với hơi nước sôi ở nhiệt độ 100 độ C trong 1 phút, kế đó bôi dung dịch Ca(OH)2 bão hòa vào vết cắt cuống và phun đều dung dịch axit citric 1% vào xung quanh sản phẩm. Đưa sản phẩm vào kho lạnh để bảo quản ở nhiệt độ từ 0 độ C đến 2 độ C, độ ẩm không khí từ 90-95%. Sau 30 ngày bảo quản, tỷ lệ hư hỏng là 9%, tỷ lệ giảm khối lượng 5% và độ Brix tăng từ 6,05% đến 10,54%. Chi phí bảo quản cho 1 tấn sản phẩm là 110.000 đồng. Qui trình bảo quản hoa Atiso Rửa sạch và chần bằng hơi nước sôi ở nhiệt độ 100 độ C trong 5 phút sau đó bôi dung dịch Ca(OH)2 bão hòa vào vết cắt cuống sau đó phun đều dung dịch axit citric 1% vào cụm hoa. Đưa sản phẩm vào kho lạnh để bảo quản ở nhiệt độ từ 0 độ C đến 2 độ C, độ ẩm không khí từ 90-95%. Sau 30 ngày bảo quản, tỷ lệ hư hỏng là 10%, tỷ lệ giảm khối lượng 5% và độ Brix tăng từ 5,2% đến 9,24%. Chi phí bảo quản cho 1 tấn sản phẩm là 110.000 đồng. Qui trình bảo quản khoai tây Sau khi ngủ sinh lý, củ khoai tây được nhúng vào dung dịch nước ozôn(O3) nồng độ 140ppm trong thời gian 5 phút rồi đưa bảo quản trong kho lạnh ở nhiệt độ từ 0 độ C đến 2 độ C, ẩm độ không khí từ 90 đến 95%, rải đều lên trên đống khoai tây các túi vải thưa có chứa bột khử ethylen (KMnO4-CaSiO3), mỗi túi 3g, tỷ lệ 0,1%. Sau 3 tháng bảo quản tỷ lệ củ bị hư hỏng là 3%, tỷ lệ giảm khối lượng 4% và độ Brix tăng từ 0,75% đến 3,45%. Chi phí bảo quản cho 1 tấn sản phẩm là 169.000 đồng.

Bảo quản rau quả bằng loại bao bì không gây độc

10/7/2008 TS. Lê Văn Tố và các cộng sự thuộc Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), đã nghiên cứu thành công loại bao bì OTTC 2000 và OTR 4000 để bảo quản rau quả bằng phương pháp không gây độc, có thể thay thế việc dùng hoá chất bảo quản như hiện nay. TS. Lê Văn Tố cho biết: Trong kỹ thuật bảo quản, nhóm nghiên cứu đã áp dụng biện pháp điều chỉnh thành phần không khí xung quanh sản phẩm, bằng cách giãn nồng độ ô xy, tăng nồng độ khí CO2 để giãn cường độ hô hấp của rau quả, giảm khả năng hoạt động của các enzym và các vi sinh vật gây hại. Để áp dụng biện pháp này, các nhà khoa học đã sử dụng loại bao bì có độ thấu khí thích hợp nhằm đạt đến sự cân bằng về nồng độ khí oxy, CO2 sao cho phù hợp với từng loại rau quả. Loại bao bì có nhãn hiệu OTTC 2000 thích hợp cho loại quả: vải, nhãn, xoài ở nhiệt độ 10 độ C. Loại bao bì nhãn hiệu OTC 4000 phù hợp với bảo quản xoài cũng ở nhiệt độ 10 độ C, cho chất lượng xoài không thay đổi trong thời gian 30 ngày. Dùng để bảo quản đậu Hà Lan, cả hai loại bao bì đều phát huy tác dụng tốt khi ở nhiệt độ 10 độ C.

Thuốc trừ sâu sinh học Catex 1,8EC & 3,6EC – sản phẩm cho rau an toàn

14/7/2008 Để phục vụ cho các vùng sản xuất rau an toàn, Cty cổ phần Nicotex đã nghiên cứu và đưa ra thị trường sản phẩm thuốc trừ sâu sinh học mang tên Catex 1.8EC & 3.6EC. Đây là loại thuốc trừ sâu tiên tiến thế hệ mới, không sử dụng hóa chất. Với hoạt chất Abamectin 1.8%, 3.6%, Catex 1.8EC & 3.6EC có tác dụng diệt trừ các loại sâu miệng nhai và nhện đã kháng thuốc như: Sâu tơ, sâu xanh, bướm trắng hại rau cải xanh; sâu xanh da láng hại hành, đậu xanh; bọ cánh tơ, nhện đỏ hại chè và cam, quýt; nhện lông nhung hại vải; sâu cuốn lá nhỏ, nhện gié, sâu đục bẹ hại lúa… Đặc biệt, đối với những vùng trồng rau an toàn thì nên sử dụng Catex 1.8EC & 3.6EC để trị các loại sâu tơ, sâu xanh, bướm trắng hại rau cải, hành vì thuốc có tác dụng thấm nhanh và sâu vào mô lá cây trồng, hiệu quả diệt sâu cao lại hạn chế được sự rửa trôi bởi nước mưa và nước tưới. Catex 1.8, 3.6EC an toàn cho cây trồng, không để lại dư lượng trong nông sản, rất ít ảnh hưởng đến thiên địch. Đặc biệt, trong cây trồng (rau cải, bắp cải, rau diếp, hành tỏi, đậu ăn quả…), Catex 1.8, 3.6EC bị phân huỷ nhanh dưới ánh sáng mặt trời, tạo ra các chất khác vô hại. Dư lượng của thuốc tồn lưu rất ít trong nông sản và không gây độc cho cây trồng, thời gian cách li ngắn (3-5 ngày) nên phù hợp với chương trình sản xuất rau an toàn. Chú ý khi sử dụng Catex 1.8EC, 3.6EC: - Đối với lúa phun 320 lít/ha, với rau màu phun 400 – 500lít/ha, với cây ăn quả phun ướt đều tán lá. - Không sử dụng Catex 1.8EC, 3.6EC trong ruộng lúa có nuôi tôm, cá hoặc ruộng lúa rò rỉ nước vào hồ nuôi cá. - Không phun thuốc khi cây đang ra hoa ở những nơi nuôi ong mật. - Không được pha chung Catex 1.8EC, 3.6EC với các loại thuốc có tính kiềm. - Bảo quản thuốc ở nơi thoáng mát, không có ánh nắng mặt trời để tránh bị phân hủy.

Cần kiểm soát rầy phấn trên khoai tây và cà chua

23/4/2009 Rầy phấn – một loại côn trùng chích hút làm rụng trái non hàng loạt đã được tìm thấy tại Bắc Mỹ lần đầu tiên vào năm 2006 và cho đến nay vẫn tiếp tục lan rộng. Rầy phấn làm lan truyền vi khuẩn Liberibacter – một tác nhân gây ra bệnh vàng lá ở khoai tây và cà chua. Ngoài ra nó cũng được coi là nguyên nhân gây ra triệu chứng sọc vằn nâu có trên các củ khoai tây. Những căn bệnh này có thể làm giảm trầm trọng sản lượng và chất lượng của các cây trồng khi đã bị nhiễm độc. Các tổ chức nghiên cứu cây trồng và lương thực đã sản xuất ra một loại lá chét để giúp các nhà làm nông nhận biết được tác nhân gây hại và những căn bệnh liên quan đến cây trồng, bao gồm cả việc hướng dẫn các phương pháp nhằm kiểm soát các tác nhân gây hại đó. Rầy phấn đã trở thành mối lo ngại lớn đối với người trồng, bởi vì nó phát sinh trên một dãy từ các cây họ cà (Solonaceae) đến các cây họ khoai (Convulvulaceae). Ngoài cà chua và khoai tây, loại vi khuẩn này còn được tìm thấy trên các cây như ớt, khoai lang, táo… Người trồng cần có sự thận trọng và xử lý nhanh một số cây đã bị sâu bệnh nhằm hạn chế sự lan truyền ở mức rộng của loại vi khuẩn này

Tiền Giang: Ứng dụng chế phẩm sinh học TM 21 vào vùng chuyên canh nâng chất lượng rau màu an toàn sinh học

24/4/2009 Sau 2 vụ liên tiếp thực nghiệm chế phẩm TM 21 trên 3 loại cây rau chủ lực của huyện Châu Thành (tiền giang): rau má, hành, hẹ mang lại kết quả rất tốt, mở ra triển vọng nâng chất lượng vùng chuyên canh rau 1.500 ha và sản lượng hàng năm trên 150.000 tấn, tăng hiệu quả sinh lợi bền vững theo hướng an toàn sinh học. Chế phẩm TM 21 do Công ty BES (BASIC ENVIRONMENTAL SYSTEM & TECHNOLOGY INC..CANADA) sản xuất. Chế phẩm gồm 21 chủng vi sinh vật có ít được tìm thấy trong thiên nhiên trộn lẫn theo một công thức riêng của Công ty để đem lại hiệu quả cao nhất và không chứa bất cứ hóa chất độc hại. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Châu Thành đã phối hợp cùng Công ty BES chọn thực nghiệm trên ruộng trồng rau má của nông dân Phạm Hữu Trí cư ngụ tại ấp Thân Bình, Thân Cửu Nghĩa (Châu Thành) và ruộng trồng hành, hẹ của nông dân Nguyễn Văn Mong cũng cư ngụ tại xã Thân Cửu Nghĩa, Châu Thành. Qua đánh giá, sau hai vụ thực nghiệm liên tiếp, chế phẩm TM 21 được phun vào đất bổ sung lượng vi sinh vật hữu hiệu giúp cải thiện độ phì nhiêu của đất canh tác, kích thích sự phát triển các vi sinh vật có ích cho cây trồng trong việc nâng cao chất lượng, tăng năng suất, sản lượng, giảm chi phí sản xuất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tăng sự đề kháng của rau màu đối với dịch hại...Theo nông dân Phạm Hữu Trí tham gia thực nghiệm dùng chế phẩm TM 21 trên rau má còn giúp giảm 25% chi phí sản xuất so với ruộng màu đối chứng. Để giúp nông dân tiếp cận và sử dụng phổ biến chế phẩm sinh học mới trong quá trình canh tác, ngành nông nghiệp địa phương đã tổ chức nhiều cuộc tập huấn, hội thảo, hướng dẫn nông dân thăm ruộng trồng màu thực nghiệm để đánh giá. Qua đó, khuyến khích bà con thay đổi tập quán thường dùng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón vô cơ trước đây, tiến tới áp dụng đồng bộ qui trình trồng rau theo ngưỡng an toàn sinh học để có sản phẩm sạch cung ứng thị trường./.