Cách diệt sâu Bore hại cam quýt đơn giản

20/4/2008 Các cây trong họ cam quýt như cam, chanh, quýt, bưởi, bòng... có rất nhiều loại sâu bệnh gây hại, trong đó có nhóm sâu đục cành, đục thân, đục gốc hay còn gọi là sâu Bore là nhóm nguy hiểm nhất. Mức độ lây lan của nhóm này rất nhanh, có sức tàn phá ghê gớm, có thể dẫn đến huỷ diệt cả vùng cây lớn nhưng rất khó phòng trị vì chúng nằm sâu bên trong cành, thân, gốc cây thuốc hóa học không thể thấm vào bên trong được vì vậy việc phun thuốc trừ sâu hóa học hoàn toàn không có hiệu quả. Trên cơ sở nghiên cứu, tìm hiểu qui luật phát sinh, phát triển của từng loài, KS. Lê Đức Phát, cán bộ kỹ thuật đội Sao Đỏ, Nông trường Thống Nhất, Thanh Hóa đã có một số biện pháp diệt trừ nhóm sâu hại nguy hiểm này bằng các biện pháp thủ công đơn giản, rẻ tiền nhưng rất hiệu quả. Sáng kiến này được nhân rộng ra toàn đội Sao Đỏ và nhiều nơi tham quan học tập làm theo. Nhờ các biện pháp thủ công này mà nhiều vườn cam quýt đã được cứu thoát khỏi sự hủy diệt của sâu Bore. Theo anh Phát thì nhóm sâu Bore chủ yếu có 3 loại: sâu đục cành, sâu đục thân và sâu đục gốc. - Sâu đục cành có tên khoa học là Chelidonium argentatum Dalm, là sâu non của con xén tóc màu xanh nên gọi là xén tóc xanh. Xén tóc xanh thường đẻ trứng vào tháng 5-6 trên các nách lá ngọn cành tăm. Sau 10-12 ngày sâu non nở và bắt đầu gặm vỏ cành để sống, đục phá từ cành nhỏ đến cành lớn và cả thân cây. Từ 8 đến 9 tháng sau, sâu non đục đến cành cấp 1 hoặc cành cấp 2, thậm chí có thể tới thân, tuỳ theo độ dài của cành. Thông thường tập trung là cành cấp 1, sâu non làm một buồng hoá nhộng bằng cách dùng mùn cưa và chất bài tiết vít đường đục lại rồi đục một lỗ ra ngoài, chừa lại vỏ cành để làm cửa vũ hoá sau này. Khoảng tháng 2, tháng 3, sâu non hoá nhộng, tới tháng 4, tháng 5 thì vũ hoá thành con xén tóc xanh bay ra. Vòng đời của sâu là một năm.Trên một thân cây có thể bị hàng chục con sâu đục cành và nếu 2-3 năm liền bị hại thì cây sẽ chết. - Sâu đục thân có tên khoa học là Nadezhdiella cantori Hope, là sâu non của con xén tóc màu nâu nên gọi là xén tóc nâu. Xén tóc nâu thích nơi râm mát, ban ngày ẩn nấp, ban đêm thường tìm đến đẻ trứng vào những kẽ nứt, những chỗ gồ ghề ở thân cây cách mặt đất từ 0,3 đến 1 m. Trong các tháng 5-6-7, sau khi đẻ, 6-12 ngày trứng nở. Sâu non nở ra chui vào vỏ và phá hoại phần gỗ từ 22 đến 24 tháng, tạo thành những đường đục ngoằn ngoèo không theo qui luật dọc theo thân cây. Sâu non nghỉ đông 2 lần vào khoảng tháng 12 và tháng 1. Sâu hoá nhộng vào khoảng tháng 2 và vũ hoá thành xén tóc nâu vào tháng 3 và tháng 4. Vòng đời của sâu đục thân kéo dài từ 2,5 đến 3 năm. -Sâu đục gốc có tên khoa học là Anoplophora chinensis Forster, còn gọi là xén tóc sao hay xén tóc hoa vì trên toàn thân màu đen của con bọ trưởng thành cánh cứng này có điểm khoảng 30 chấm trắng. Con trưởng thành thường ăn bổ sung bằng các phần non của cây, đặc biệt là rễ non trước khi đẻ trứng vào tháng 5, tháng 6, vũ hoá vào tháng 5-6. Trước khi đẻ, xén tóc sao cắn vào gốc cây một vết hình chữ T ngược rồi đẻ trứng vào đó. Sau 6-12 ngày thì trứng nở, sâu non di chuyển xuống phía dưới gốc, phá hại phần gốc, rễ cây tiếp giáp với thân. Đầu tiên sâu hại vỏ, sau đó đục vào bên trong phần gỗ. Nhiều khi sâu đục cả những rễ to làm cho cây héo toàn bộ, rụng lá và chết. Sâu non phá hại trong 2-3 tháng thì nghỉ đông ở gốc cây. Đến tháng 3, tháng 4 năm sau thì hoá nhộng, tháng 5-6 vũ hoá. Vòng đời của xén tóc sao là một năm. Biện pháp phòng trừ -Với sâu trưởng thành: Dùng vợt hoặc bắt bằng tay đối với cả 3 loại xén tóc trong thời gian con trưởng thành vũ hoá và đẻ trứng từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm. -Diệt sâu non bằng cách bẻ cành non bị héo (đối với sâu đục cành) vào các tháng 5, 6, 7. Những cành con bị sâu tiện một vòng tròn quanh vỏ sau vài ngày thường bị héo. Khi lá mới chớm héo, còn màu xanh nhưng mép lá hơi uốn cong, dùng sào dài có chạc khẽ vặn, cành sâu sẽ gãy dễ dàng, sâu sẽ rơi ra và chết. Nếu cành đã héo khô thì sâu non đã đục trở xuống phía dưới vòng tròn. Có thể cắt hoặc bẻ xuống dưới một đoạn cũng có thể loại bỏ được sâu non. Kinh nghiệm nhiều gia đình cho thấy biện pháp bẻ cành héo triệt để có thể hạn chế được sự gây hại của sâu trên 90%. Với các con sâu non đã đục vào trong cành lớn, thân cây hoặc gốc cây thì có thể dùng một sợi dây thép nhỏ và cứng như dây phanh xe đạp để làm thành cái móc nhọn như lưỡi câu, luồn vào trong để ngoáy và kéo sâu non qua các lỗ đùn phân và mạt cưa trên thân, cành và gốc cây. -Quét thuốc: Sau khi thu hoạch quả, quét vôi hoặc Boóc-đô (pha tỉ lệ: 1 phần CuSO4 + 1 phần vôi tôi + 20 phần nước) vào gốc cây, thân cây từ 1m trở xuống để phòng các loại nấm bệnh và hạn chế việc đẻ trứng của các loại xén tóc.

Chống rụng quả sinh lý cho nhãn, vải

13/5/2008 Trung và hạ tuần tháng 5, cây vải thường có đợt rụng quả sinh lý. Để hạn chế hiện tượng bất lợi này bà con cần áp dụng một số biện pháp kỹ thuật sau. Tưới nước đủ ẩm cho vải: Giai đoạn này quả đang lớn nhanh, đảm bảo độ ẩm 70-75% độ ẩm đất ít nhất xung quanh tán vải. Nếu trời không mưa cần tưới đủ ẩm 10-15ngày/lần. Nếu gặp khô hạn, các loại phân khoáng, phân trung vi lượng hoà tan chậm, rễ cây hút dinh dưỡng rất khó khăn. Cây thiếu nước, thiếu dinh dưỡng sẽ sinh ra tầng rời ở cuống quả, gây rụng quả sinh lý. Cung cấp đủ dinh dưỡng: Thời kỳ này vải cần rất nhiều dinh dưỡng đặc biệt là kali để tổng hợp và vận chuyển chất hữu cơ về quả. Việc cung cấp phân khoáng hợp lý cho vải cần căn cứ vào tuổi của cây vải, mức độ sai của quả và chế độ dinh dưỡng của cây biểu hiện qua màu sắc của tán lá. Lá có màu xanh đen biểu hiện cây thừa đạm cần bón thêm phân kali cho vải. Liều lượng 1-5kg/cây, bón dưới hình chiếu của tán lá, bón thành 4hốc quanh tán cây, bón sâu 7-10cm. Lá có màu xanh nhạt, xanh vàng bón phân NPK (12:5:10) hoặc đạm : kali tỷ lệ 1:1. Liều lượng: 2-5kg NPK hoặc 0,5-2kg đạm ure + 0,5-2kg kali clorua. Lá có màu xanh trung bình (xanh màu lá chuối bánh tẻ). Bón phân với tỷ lệ 1đạm : 2kali. Liều lượng 0,5-2kg đạm ure + 1-4kg kali clorua. Bón phân dưới hình chiếu của tán cây. Bón theo hốc, 4 hốc cách đều 4 hướng cây, độ sâu bón phân 10cm. Tốt nhất dùng sản phẩm vườn sinh thái + gói bám dính phun cho vải, nhãn 10-15ngày/lần khắc phục hiện tượng rụng quả non, tăng 20-30% năng suất, quả nhãn, vải to, ngoại hình đẹp, ăn thơm, ngọt hơn. Có thể phun chế phẩm: A-H503, Atonic hoặc K-H502 + Multy-K + chất bám dính cho vải 10-15ngày/lần, vào thời kỳ này cũng làm giảm quá trình rụng quả sinh lý, tăng năng suất chất lượng quả vải cuối vụ. Phòng trừ tốt một số sâu bệnh chính: Phun thuốc trừ sâu chứa hoạt chất Fipronil (Regent 800WG, Rigell 800WG, Tango 800WG, Rhironil 800WG…) nồng độ 1,5g/20lít nước hoặc nhóm hoạt chất sinh học Abamectin (Actamec 20EC: Shepatin 36EC, Silsau 3,6EC…) 10ml/15lít nước phun ướt tán cây lúc quả lớn bằng hạt đậu có tác dụng trừ các loại sâu hại như: Sâu đục cuống quả, nhện lông nhung, bọ xít… Bệnh sương mai, thán thư làm thối và rụng quả non tốt nhất dùng hai loại thuốc nội hấp: Amistar 250EC hoặc hỗn hợp: Aliette 80WP + Bavistin 70FL hoặc thuốc Ridomin gold 72WP + Carbenzim 50WP, phun khoảng 1-2 lần, mỗi lần cách nhau 15-20 ngày. Các loại thuốc nội hấp này sau khi phun 4-5 giờ thuốc được cây hấp thụ, lưu dẫn trong thân, lá có tác dụng phòng trừ bệnh thời gian dài 10-15 ngày, không sợ nước mưa rửa trôi.

Cho chanh ra trái nghịch mùa

14/5/2008 Trong điều kiện bình thường của thời tiết Nam bộ cây chanh thường ra hoa đồng loạt từ tháng 11 đến tháng 1 âm lịch của năm sau và cho thu trái vào tháng 5 - 6 âm. Do thu hoạch rộ nên giá chanh rất rẻ, có khi chỉ 500-600 đ/kg. Trong khi vào dịp tết Nguyên đán, mùa khô nắng nóng, nhu cầu nước giải khát rất nhiều mà chanh lại ít, lúc này giá chanh rất cao từ 7.000-8.000 đ/kg, có năm 12.000-13.000 đ/kg. Để có chanh bán vào lúc giá cao, anh Ba Diệp, hội viên CLB Khuyến nông xã Trung An, Tp. Mỹ Tho (Tiền Giang) đã tìm cách xử lý như sau: Vào tháng 5-6 âm lịch hái bỏ tất cả trái trên cây. Xới nhẹ đất xung quanh gốc và bơm nước ra khỏi mương vườn, ngưng tưới nước 10-15 ngày. Sau đó dùng hỗn hợp phân bón theo tỷ lệ cứ 5 phần urea thì dùng10 phần super lân và 2 phần kali trộn đều, rải cho mỗi cây (3-5 năm tuổi) 0,5 kg hỗn hợp này, bón xong tưới nước giữ ẩm cho đất thường xuyên. Sau lần bón này cứ mỗi tháng lại bón bổ sung một đợt với lượng 0,8 kg NPK (loại 16-16-8) hòa với nước tưới cho một cây. Sau khi bón phân lần đầu khoảng 20 ngày thì cây chanh nhú đọt non và nụ hoa, cây sẽ nở hoa kết trái và cho thu hái trái vào dịp tết Nguyên đán. Làm cách này nếu chăm sóc tốt cây chanh vẫn cho năng suất tương đương với vụ chính. Từ khi cây nhú đọt non và nụ hoa cần kiểm tra vườn chanh thường xuyên để kịp thời phát hiện và phun thuốc diệt trừ sâu vẽ bùa, rệp, sâu xanh ăn lá. Định kỳ 15 ngày một lần xịt thuốc Kasuran để ngừa bệnh ghẻ trái và xì mủ. Khi mùa mưa chấm dứt phải tưới nước thường xuyên để giữ ẩm cho đất, vì khi cây đang mang trái rất cần nước.

Quy trình công nghệ bảo quản rau quả tươi xuất khẩu

12/6/2008 Vừa qua Sở Khoa học Công nghệ Lâm Đồng phối hợp với Hiệp hội rau quả Đà Lạt thực hiện thành công đề tài "Nghiên cứu hoàn thiện công nghệ bảo quản rau quả tươi xuất khẩu". Dưới đây là công nghệ bảo quản một số loại rau xuất khẩu phổ biến của Việt Nam. Qui trình bảo quản cải bắp, cải thảo Sản phẩm trước tiên được chần với hơi nước sôi ở nhiệt độ 100 độ C trong 1 phút, kế đó bôi dung dịch Ca(OH)2 bão hòa vào vết cắt cuống và phun đều dung dịch axit citric 1% vào xung quanh sản phẩm. Đưa sản phẩm vào kho lạnh để bảo quản ở nhiệt độ từ 0 độ C đến 2 độ C, độ ẩm không khí từ 90-95%. Sau 30 ngày bảo quản, tỷ lệ hư hỏng là 9%, tỷ lệ giảm khối lượng 5% và độ Brix tăng từ 6,05% đến 10,54%. Chi phí bảo quản cho 1 tấn sản phẩm là 110.000 đồng. Qui trình bảo quản hoa Atiso Rửa sạch và chần bằng hơi nước sôi ở nhiệt độ 100 độ C trong 5 phút sau đó bôi dung dịch Ca(OH)2 bão hòa vào vết cắt cuống sau đó phun đều dung dịch axit citric 1% vào cụm hoa. Đưa sản phẩm vào kho lạnh để bảo quản ở nhiệt độ từ 0 độ C đến 2 độ C, độ ẩm không khí từ 90-95%. Sau 30 ngày bảo quản, tỷ lệ hư hỏng là 10%, tỷ lệ giảm khối lượng 5% và độ Brix tăng từ 5,2% đến 9,24%. Chi phí bảo quản cho 1 tấn sản phẩm là 110.000 đồng. Qui trình bảo quản khoai tây Sau khi ngủ sinh lý, củ khoai tây được nhúng vào dung dịch nước ozôn(O3) nồng độ 140ppm trong thời gian 5 phút rồi đưa bảo quản trong kho lạnh ở nhiệt độ từ 0 độ C đến 2 độ C, ẩm độ không khí từ 90 đến 95%, rải đều lên trên đống khoai tây các túi vải thưa có chứa bột khử ethylen (KMnO4-CaSiO3), mỗi túi 3g, tỷ lệ 0,1%. Sau 3 tháng bảo quản tỷ lệ củ bị hư hỏng là 3%, tỷ lệ giảm khối lượng 4% và độ Brix tăng từ 0,75% đến 3,45%. Chi phí bảo quản cho 1 tấn sản phẩm là 169.000 đồng.

Bảo quản rau quả bằng loại bao bì không gây độc

10/7/2008 TS. Lê Văn Tố và các cộng sự thuộc Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), đã nghiên cứu thành công loại bao bì OTTC 2000 và OTR 4000 để bảo quản rau quả bằng phương pháp không gây độc, có thể thay thế việc dùng hoá chất bảo quản như hiện nay. TS. Lê Văn Tố cho biết: Trong kỹ thuật bảo quản, nhóm nghiên cứu đã áp dụng biện pháp điều chỉnh thành phần không khí xung quanh sản phẩm, bằng cách giãn nồng độ ô xy, tăng nồng độ khí CO2 để giãn cường độ hô hấp của rau quả, giảm khả năng hoạt động của các enzym và các vi sinh vật gây hại. Để áp dụng biện pháp này, các nhà khoa học đã sử dụng loại bao bì có độ thấu khí thích hợp nhằm đạt đến sự cân bằng về nồng độ khí oxy, CO2 sao cho phù hợp với từng loại rau quả. Loại bao bì có nhãn hiệu OTTC 2000 thích hợp cho loại quả: vải, nhãn, xoài ở nhiệt độ 10 độ C. Loại bao bì nhãn hiệu OTC 4000 phù hợp với bảo quản xoài cũng ở nhiệt độ 10 độ C, cho chất lượng xoài không thay đổi trong thời gian 30 ngày. Dùng để bảo quản đậu Hà Lan, cả hai loại bao bì đều phát huy tác dụng tốt khi ở nhiệt độ 10 độ C.

Thuốc trừ sâu sinh học Catex 1,8EC & 3,6EC – sản phẩm cho rau an toàn

14/7/2008 Để phục vụ cho các vùng sản xuất rau an toàn, Cty cổ phần Nicotex đã nghiên cứu và đưa ra thị trường sản phẩm thuốc trừ sâu sinh học mang tên Catex 1.8EC & 3.6EC. Đây là loại thuốc trừ sâu tiên tiến thế hệ mới, không sử dụng hóa chất. Với hoạt chất Abamectin 1.8%, 3.6%, Catex 1.8EC & 3.6EC có tác dụng diệt trừ các loại sâu miệng nhai và nhện đã kháng thuốc như: Sâu tơ, sâu xanh, bướm trắng hại rau cải xanh; sâu xanh da láng hại hành, đậu xanh; bọ cánh tơ, nhện đỏ hại chè và cam, quýt; nhện lông nhung hại vải; sâu cuốn lá nhỏ, nhện gié, sâu đục bẹ hại lúa… Đặc biệt, đối với những vùng trồng rau an toàn thì nên sử dụng Catex 1.8EC & 3.6EC để trị các loại sâu tơ, sâu xanh, bướm trắng hại rau cải, hành vì thuốc có tác dụng thấm nhanh và sâu vào mô lá cây trồng, hiệu quả diệt sâu cao lại hạn chế được sự rửa trôi bởi nước mưa và nước tưới. Catex 1.8, 3.6EC an toàn cho cây trồng, không để lại dư lượng trong nông sản, rất ít ảnh hưởng đến thiên địch. Đặc biệt, trong cây trồng (rau cải, bắp cải, rau diếp, hành tỏi, đậu ăn quả…), Catex 1.8, 3.6EC bị phân huỷ nhanh dưới ánh sáng mặt trời, tạo ra các chất khác vô hại. Dư lượng của thuốc tồn lưu rất ít trong nông sản và không gây độc cho cây trồng, thời gian cách li ngắn (3-5 ngày) nên phù hợp với chương trình sản xuất rau an toàn. Chú ý khi sử dụng Catex 1.8EC, 3.6EC: - Đối với lúa phun 320 lít/ha, với rau màu phun 400 – 500lít/ha, với cây ăn quả phun ướt đều tán lá. - Không sử dụng Catex 1.8EC, 3.6EC trong ruộng lúa có nuôi tôm, cá hoặc ruộng lúa rò rỉ nước vào hồ nuôi cá. - Không phun thuốc khi cây đang ra hoa ở những nơi nuôi ong mật. - Không được pha chung Catex 1.8EC, 3.6EC với các loại thuốc có tính kiềm. - Bảo quản thuốc ở nơi thoáng mát, không có ánh nắng mặt trời để tránh bị phân hủy.

Cần kiểm soát rầy phấn trên khoai tây và cà chua

23/4/2009 Rầy phấn – một loại côn trùng chích hút làm rụng trái non hàng loạt đã được tìm thấy tại Bắc Mỹ lần đầu tiên vào năm 2006 và cho đến nay vẫn tiếp tục lan rộng. Rầy phấn làm lan truyền vi khuẩn Liberibacter – một tác nhân gây ra bệnh vàng lá ở khoai tây và cà chua. Ngoài ra nó cũng được coi là nguyên nhân gây ra triệu chứng sọc vằn nâu có trên các củ khoai tây. Những căn bệnh này có thể làm giảm trầm trọng sản lượng và chất lượng của các cây trồng khi đã bị nhiễm độc. Các tổ chức nghiên cứu cây trồng và lương thực đã sản xuất ra một loại lá chét để giúp các nhà làm nông nhận biết được tác nhân gây hại và những căn bệnh liên quan đến cây trồng, bao gồm cả việc hướng dẫn các phương pháp nhằm kiểm soát các tác nhân gây hại đó. Rầy phấn đã trở thành mối lo ngại lớn đối với người trồng, bởi vì nó phát sinh trên một dãy từ các cây họ cà (Solonaceae) đến các cây họ khoai (Convulvulaceae). Ngoài cà chua và khoai tây, loại vi khuẩn này còn được tìm thấy trên các cây như ớt, khoai lang, táo… Người trồng cần có sự thận trọng và xử lý nhanh một số cây đã bị sâu bệnh nhằm hạn chế sự lan truyền ở mức rộng của loại vi khuẩn này